Data publikacji: 2017-10-31

Dbaj o akumulator, a będzie sprawny latami

Odpowiedni dobór i eksploatacja akumulatora to gwarancja uruchomienia samochodu w każdych, nawet najbardziej ekstremalnych warunkach. Większość awarii baterii samochodowych bierze się z nieodpowiedniego korzystania z niej. Dlatego warto o nią dbać i przestrzegać dobrych praktyk w jej użytkowaniu. Wtedy będziemy pewni, że nie zawiedzie nas w najmniej odpowiednim momencie.

Akumulator w samochodzie jest jedną z najważniejszych części eksploatacyjnych. Bez niego nie uruchomimy pojazdu. Choć obecnie większość sprzedawanych na rynku baterii jest bezobsługowych, to jednak powinniśmy pamiętać, że jest szereg czynności które pozwalają wydłużyć żywotność tego podzespołu i poprawiają jego sprawność. A wszystko zaczyna się już podczas zakupu, ponieważ odpowiedni dobór akumulatora do naszego pojazdu jest podstawą, aby w późniejszym czasie wszystko pracowało jak należy.

Jak zbudowany jest akumulator, jaką pełni funkcję?

Akumulator to źródło energii naszego samochodu. Jego podstawową funkcją jest dostarczenie jej do urządzeń samochodu w momencie, kiedy silnik nie pracuje. Zasila wówczas komputer, a w momencie odpalania samochodu musi dostarczyć prąd o odpowiednim natężeniu do rozrusznika. Gdy silnik już pracuje, akumulator jest ładowany przez alternator. Czynność częściowego rozładowywania i ładowania jest więc powtarzana. Dlatego odpowiednie naładowanie baterii i jej sprawność ma ogromne znaczenie, szczególnie w nowych samochodach „naszpikowanych” elektroniką.

Akumulator 12V, a więc najczęściej stosowany w samochodach, składa się z sześciu oddzielnych ogniw połączonych ze sobą, z których każde ma dwa volty. Każde ogniwo jest zbudowane w taki sam sposób i składa się z płyt ujemnych i dodatnich ułożonych na przemian. Płyty są od siebie odizolowane specjalnymi izolatorami. Cały układ zanurzony jest natomiast w elektrolicie z kwasu siarkowego. Akumulator działa w taki sposób, że reakcje chemiczne zachodzące pomiędzy płytami i elektrolitem powodują przyjmowanie i oddawanie ładunków elektrycznych. Gdy akumulator oddaje prąd elektrolit staje się rzadki, gdy przyjmuje gęstnieje.

Obecnie na rynku występują dwa rodzaje akumulatorów – otwarte i bezobsługowe. W zależności od tego jaki rodzaj posiadamy w samochodzie zakres czynności obsługowych znacząco się różni. Akumulatory otwarte to takie, gdzie możemy odkręcić zaworki i uzyskać dostęp do elektrolitu. W takim przypadku musimy sprawdzać jego poziom i pilnować, aby był odpowiedni. Możemy także sprawdzać i kontrolować gęstość elektrolitu. W akumulatorach bezobsługowych takich czynności nie wykonamy, a jedyne co nam pozostaje to użytkowanie baterii w odpowiedni sposób, aby uniknąć awarii.

Jak dobrać akumulator do swojego samochodu?

Aby właściwie dobrać akumulator do auta, powinniśmy mieć pewność co do tego, jaki posiadamy samochód i jak często go użytkujemy. Jeśli posiadamy starszy samochód możemy zdecydować się na tradycyjną konstrukcję z płynnym elektrolitem. W nowszych samochodach z systemem Start-Stop zalecany jest montaż akumulatora AGM, który jest znacznie wydajniejszy i odporny na pracę cykliczną. Akumulatory żelowe stosuje się natomiast tam, gdzie potrzebne jest długotrwałe zasilanie, np. w kamperach.
Kupując akumulator powinniśmy przestrzegać zaleceń producenta naszego auta. W instrukcji obsługi lub katalogach poszczególnych producentów akumulatorów znajdziemy nasz samochód, jego rocznik i silnik. Na tej podstawie dobieramy baterię o odpowiednich parametrach. Najważniejszy jest odpowiedni dobór amperogodzin – Ah.
Jeśli kupimy akumulator za mały do naszego silnika, może mieć problemy z jego odpaleniem. Jeśli zdecydujemy się na większy, wówczas nie będzie doładowywany. Kolejnym parametrem jest prąd rozruchowy. Określa on natężenie szczytowe akumulatora w temperaturze -18 st. C. W praktyce oznacza to, że im większym prądem rozruchowym dysponuje nasza bateria, tym łatwiej będzie odpalić samochód w trudnych warunkach – np. zimie. Taki akumulator dostarcza bowiem więcej energii w krótkim czasie do rozrusznika.

Dobierając akumulator możemy także zastanowić się, jakie dodatkowe korzyści oferują poszczególni producenci. Może to być wydłużona gwarancja czy pakiet Assistance zapewniający pomoc w odpaleniu i serwisie baterii podczas trwania gwarancji. Odpowiedni dobór akumulatora jest niezwykle ważny, ponieważ zapobiega jego szybszemu zużyciu.

Ważny jest także odpowiedni montaż akumulatora w samochodzie. Musi on być mocno przymocowany do nadwozia, aby zapobiec jego przemieszczaniu i drganiom. Istotne jest także odpowiednie przymocowanie klem. Podczas wymiany musimy zwrócić uwagę w jakim są stanie i ewentualnie je wyczyścić oraz posmarować wazeliną techniczną. Klemy należy odpowiednio mocno ścisnąć na biegunach.

Na co zwracać uwagę podczas użytkowania?

Jednym z najważniejszych parametrów powiązanych z akumulatorem jest napięcie ładowania. Dla instalacji 24V powinno wynosić 28-28,8V, dla instalacji 12V optymalne będzie w granicach 14-14,4V, a dla instalacji 6V odpowiedni wynik to 7-7,2V. Jeśli podczas pomiaru stwierdzimy inną wartość, oznacza to wówczas, że w układzie ładowania naszego samochodu nie wszystko działa poprawnie. W akumulatorach otwartych możemy sprawdzić także gęstość elektrolitu, która powinny wynosić 1,28 g/cm³ (±0,01). Ponadto należy pamiętać, aby w akumulatorach otwartych poziom elektrolitu wynosił 10-15 mm powyżej górnej granicy płyt.

Istotne jest także to, jak ładujemy akumulator. Jeśli użytkujemy samochód w mieście, jeździmy na krótkich odcinkach może okazać się, że bateria nie jest odpowiednio doładowywana przez alternator i niezbędne jest użycie prądu zewnętrznego. Wówczas należy pamiętać, że podłączając akumulator do ładowania najpierw zapinamy klemę dodatnią a następnie ujemną. Podczas odłączania postępujemy w sposób odwrotny. Jeśli chodzi o samo ładowanie, należy pamiętać, że ładujemy prądem nie większym niż 10% objętości akumulatora i nie dłużej niż 10 godzin. Mniejsze natężenie nie zniszczy baterii, natomiast niedopuszczalne jest stosowanie prądu o większym natężeniu. Taki błąd może skutkować uszkodzeniem płyt.

Jeśli zależy nam na tym, aby nasz akumulator służył nam możliwie jak najdłużej, dobrze jest przestrzegać następujących zasad. Nigdy nie powinno się pozwolić na całkowite rozładowanie akumulatora. Jeśli mam problem z odpaleniem, nie powinniśmy kręcić rozrusznikiem non stop. Dobrze w takim przypadku jest robić przerwy pomiędzy próbami.

Jeśli samochodem jeździmy rzadziej niż raz na tydzień lub pokonujemy bardzo krótkie trasy, powinniśmy doładowywać baterię prostownikiem. Przynajmniej raz na pół roku zaleca się sprawdzić napięcie ładowania akumulatora. Jeśli jest zbyt niskie, akumulator zawsze będzie niedoładowany. Zbyt wysokie napięcie spowoduje jego uszkodzenie.

Dobrym sposobem na samodzielną ocenę stanu akumulatora jest obserwacja jak zachowuje się samochód podczas odpalania. Jeśli okaże się, że rozrusznik chodzi wolniej niż zazwyczaj może to oznaczać spadek wydajności akumulatora i sygnalizować, że wymaga on interwencji wyspecjalizowanego warsztatu. Podczas odpalania pojazdu nie powinniśmy także niepotrzebnie obciążać akumulatora np. Włączając wcześniej ogrzewanie szyb czy foteli, świateł oraz radia.
Warto przestrzegać powyższych zasad. Wówczas żywotność naszego akumulatora znacząco wzrośnie i będziemy w stanie zaobserwować, że coś się z nim dzieje. To natomiast pozwoli nam odpowiednio wcześnie zareagować i nie dopuścić do sytuacji, gdzie bateria ulegnie rozładowaniu.